یکی ازمسائل مهم درمورد نهضت اما م حسین (ع)این است که ماهیت این نهضت چه بوده است وامام (ع)چه اهدافی دنبال می نمودند.ازفرمایشات آنحضرت ونامه هایی که میان اوومعاویه رد وبدل شده است،همگی نشان دهنده آن است که قیام امام حسین (ع) درنهایت آگاهی وازانقلابی کاملا اسلامی نشا ت گرفته ازچشمه جوشان ولایت می باشد؛انقلاب آگاهانه می تواندماهیت های مختلفی داشته باشد.درقضایای نهضت امام حسین (ع)عوامل زیادی تاثیرگذاربوده است که نهضت امام حسین (ع) راازبقیه انقلا بها جدانموده وآنرا یک نهضت چند بعدی تبدیل نموده است. مثلا یک نهضت می تواندماهیت عکس العملی داشته باشدکه دراین صورت می توانددرمقابل یک جریان ،یک عکس العمل منفی داشته باشدوبعضا می تواندیک عکس العمل مثبت باشد درمقابل یک جریان دیگر همه ی این ها درنهضت امام حسین (ع) وجو د دارد.برای روشن شدن موضو ع عوامل دخیل درنهضت حسینی را باختضار بررسی خواهم کرد:

1-      عامل تقاضا ی بیعت؛ بیعت کردن یعنی امضاء کردن وصحه گذاشتن نه تنها روی خلافت شخص یزیدبلکه تاییدسنتی است که معاویه پایه گذاری کرده است.

2-      عامل دعوت مردم به کوفه؛بعدازوفات معاویه مردم کوفه که ازانحرافات حکومت اموی خسته شده بودندباارسال نامه امام به کوفه دعوت کردندکه امام برحق ماحسین بن علی است.

3-      عامل امربه معروف ونهی ازمنکر؛شعارامام حسین (ع)از زمان حرکت از مدینه بسوی کوفه امربه معروف ونهی ازمنکر بود؛درعامل اول امام حسین (ع) مدافع است. به او می گویند بیعت کن ،امام نمی پذیرد. درعامل دوم،امام (ع)متعاون است .اورابه همکاری دعوت کرده اند جواب مثبت داده است. درعامل سوم امام حسین (ع)مهاجم است وبه حکومت وقت هجوم برده است برحسب اینکه ایشان فردی انقلابی وثائراست،می خواهدانقلاب کند.